Vrees voor haperende gps in 2010

Tot die slotsom komt de General Accounting Office (GAO), de rekenkamer van het Amerikaanse Congres. Dat stelt dat het global positioning system een minimum van 24 volledig werkende satellieten nodig heeft om optimaal te functioneren.

Volgend jaar zit het netwerk op 95 procent van dit optimum en dat blijft zo tot eind 2014. In die periode kan de operationele sterkte af en toe tot 80 procent inzakken.

Het beheer van het gps-netwerk ligt in handen van de Amerikaanse luchtmacht. De begroting voor het navigatiesysteem is al met 870 miljoen dollar overschreden, aldus de rekenkamer. De lancering van de eerste van een nieuwe generatie satellieten is voorzien voor november van dit jaar – bijna drie jaar later dan was gepland.

Als er minder dan 24 kunstmanen volledig functioneren, heeft dat volgens het GAO-rapport tal van gevolgen. Luchtvaartmaatschappijen zullen transcontinentale vluchten moeten omleiden, uitstellen of schrappen.

In steden en bergen zullen reddingsdiensten de locaties van mensen in nood niet meer secuur kunnen vaststellen. Ook kan het leger niet meer goed mikken met bommen die met het gps naar hun doelwit worden gedirigeerd.

Uiteindelijk zullen ook gebruikers van navigatieapparatuur en routeplanners ook last ondervinden.

Technische problemen liggen ten grondslag aan de wankele staat van het gps-netwerk. Omdat tijdens een vacuümtest een van de zenders aan boord van een gps-kunstmaan bezweek, heeft de ontwikkeling vertraging opgelopen. Er zijn ook andere mankementen, zoals gebreken aan de onderdelen waarmee de satellieten nauwkeurig in positie worden gebracht.

De GAO noemt het lanceerschema dat de luchtmacht heeft opgesteld ‘bovenmatig optimistisch’. Het constateert dat de aankoop en aanleg van grondapparatuur ook op schema achter ligt.

In een hoorzitting voor het Huis van Afgevaardigden liet hoge Amerikaanse militairen vorige week weten dat de luchtmacht met kunst- en vliegwerk 30 gps-kunstmanen in bedrijf weet te houden. Daarvoor gebruiken de militairen satellieten die nog maar gedeeltelijk functioneren of door apparatuur voor andere missies aan boord van de toestellen uit te schakelen. De oudste nog werkende kunstmaan dateert van 1990.

Het gps is ooit opgezet voor louter militaire doeleinden. Pas nadat de Russische luchtmacht in 1985 een van koers geraakte Boeing 747 van de Zuid-Koreaanse luchtvaartmaatschappij KAL uit de lucht had geschoten (met 269 doden als gevolg), stelden de Amerikaanse regering het gps beschikbaar voor civiele doeleinden. Het netwerk werd tien jaar later volledig functioneel.

*Bron: Volkskrant